Rechtspraak
Uitspraakdatum
16-11-2026
ECLI
ECLI:NL:TAHVD:2026:377
Zaaknummer
260246
Inhoudsindicatie
Beklag artikel 13 Advocatenwet ongegrond. De aanwijzingsbevoegdheid van de deken is in beginsel beperkt tot zaken waarin de bijstand door een advocaat verplicht is gesteld. Die situatie doet zich hier niet voor. Dat neemt niet weg dat bijstand door een advocaat in klagers zaken niet (dringend) gewenst zou kunnen zijn.De wenselijkheid om over een advocaat te beschikken is echter niet het wettelijke criterium om voor toewijzing in aanmerking te komen. De deken hoefde naar het oordeel van het hof in de afwijzende beslissing dan ook niet nader op de persoonlijke omstandigheden van klager in te gaan. De beslissing van de deken is naar het oordeel van het hof voldoende gemotiveerd.
Uitspraak
Beslissing van 16 november 2026
in de zaak 260246
naar aanleiding van het beklag op grond van artikel 13 Advocatenwet van:
klager
tegen:
mr. A.J.G. van Strien
deken van de Orde van Advocaten
in het arrondissement Oost-Brabant
de deken
1 de procedure
Bij de deken
1.1 Klager heeft op 19 juni 2026 bij de deken een verzoek ingediend tot aanwijzing van een advocaat als bedoeld in artikel 13 lid 1 Advocatenwet. Klager heeft om aanwijzing van een advocaat verzocht voor de volgende procedures:
beroepsprocedures inzake AVG inzagerechten (artikel 15 AVG) tegen de Orde van Advocaten Oost-Brabant (SHE26/1359) en de Raad voor Rechtsbijstand (SHE 26/1360) bij de rechtbank Oost-Brabant; een beroep wegens niet tijdig beslissen tegen het UWV bij de rechtbank Amsterdam; een bezwaar tegen het LBIO te Rotterdam (AVG, zaak 51177100901); een beroep inzage zorgtoeslag bij de rechtbank Midden-Nederland; een civiele verzoekschriftprocedure tegen het Juridisch Loket bij de rechtbank Midden-Nederland; tuchtklachten tegen twee voormalige advocaten van klager in het arrondissement Oost-Brabant.1.2 De deken heeft dit verzoek afgewezen met de beslissing van 25 juni 2026. Ten aanzien van de verzoeken 2 tot en met 5 heeft de deken zich onbevoegd verklaard om op de verzoeken te beslissen. Aan de afwijzing van de verzoeken 1 en 6 heeft de deken ten grondslag gelegd dat het geen zaken betreft waarbij vertegenwoordiging door een advocaat is voorgeschreven dan wel bijstand uitsluitend door een advocaat kan plaatsvinden. De deken heeft klager erop gewezen dat hij in beide procedures zelf zonder bijstand van een advocaat kan procederen en dat hij zich ook kan laten bijstaan door een andere gemachtigde dan een advocaat. De deken heeft geconcludeerd dat klager hiermee niet heeft voldaan aan de eerste voorwaarde voor aanwijzing van een advocaat. Daarbij heeft de deken erop gewezen dat het feit dat sprake is van een taalbarrière en dat klager stelt dat hij geen financiële middelen heeft en in een crisissituatie verkeert, dit niet anders maakt.
Bij het hof
1.3 Klager heeft op 26 juni 2026 een beklag, met bijlagen, tegen de beslissing van de deken ingediend bij het Hof van Discipline (hierna steeds: het hof). Het beklag is gericht tegen de beslissing van de deken ten aanzien van de verzoeken 1 en 6.
1.4 Verder bevat het dossier:
het verweer, met bijlagen, van de deken van 20 juli 2026; de repliek van klager van 20 juli 2026; de dupliek van de deken van 5 augustus 2026.1.5 Het hof heeft een beslissing genomen op basis van de schriftelijke stukken uit het dossier.
2 beklag en verweer
Gronden van het beklag
2.1 Klager stelt dat de deken het verzoek ten onrechte heeft afgewezen. Klager voert daartoe zes beklaggronden aan:
1) de deken heeft bij de beoordeling van het verzoek een te eng criterium toegepast en daarmee de noodzaak van het verzoek miskend. Klager verwijst naar een eigen richtlijn van de Orde van Advocaten Oost-Brabant, op grond waarvan volgens klager in aanwijzing van een advocaat wordt voorzien in “bijzondere zaken waarin het door de aard van de zaak of de persoon van de rechtszoekende onmogelijk is effectief op te treden”;
2) klager beschikt over concrete bewijzen waaruit blijkt dat door het ontbreken van een advocaat zijn belangen daadwerkelijk zijn geschaad, en dat effectieve toegang tot de rechter zonder advocaat illusoir is;
3) de AVG-zaken zijn slechts het begin. Klager voorziet procedures over oplichting, valsheid in geschrifte en aanzienlijke materi ë le schade die hij als niet-Nederlandstalige leek zelf niet effectief kan voeren;
4) de afwijzing is in strijd met art. 6 lid 1 EVRM en de uitspraak van het EHRM in de zaak Airey vs. Ierland (1979), art. 47 van het Handvest van de grondrechten van de EU (derde alinea) en artikel 18 van de Grondwet;
6) de financiële drempel is weggevallen aangezien klager in aanmerking komt voor een toevoeging waarmee een advocaat kan worden gefinancierd;
7) naar aanleiding van klagers verzoek van 25 juni 2026 tot heroverweging van de afwijzende beslissing heeft de deken de beslissing niet daadwerkelijk heroverwogen.
Klager verzoekt het hof het beklag gegrond te verklaren en de beslissing van de deken te vernietigen, en te bepalen dat voor klager een advocaat wordt aangewezen, althans de deken op te dragen opnieuw te beslissen met inachtneming van de uitspraak van het hof.
2.2 In repliek heeft klager aangegeven zijn beklag integraal te handhaven. Klager heeft daarin verder benadrukt dat de kern van zijn beklag is dat de deken over beoordelingsruimte beschikt, die ruimte niet heeft benut en niet heeft gemotiveerd waarom niet. Klager heeft daarbij nogmaals op de omstandigheden gewezen die er volgens hem toe dienen te leiden dat de deken zich bij de afwijzing niet tot het formele criterium mag beperken.
Verweer
2.3 De deken heeft erop gewezen dat klager niet voldoet aan de voorwaarden voor aanwijzing van een advocaat, wat een gegronde reden voor afwijzing van het verzoek is. De mogelijkheid die de deken heeft om in bijzondere gevallen wel een advocaat aan te wijzen maakt dit niet anders. De deken heeft erkend dat zij in bijzondere gevallen een advocaat kan aanwijzen, maar heeft gesteld dat dit hier niets verandert, omdat niet aan de voorwaarden voor aanwijzing is voldaan en klager de deken niet kan dwingen in rechtsbijstand te voorzien. Verder heeft de deken erop gewezen dat de afwijzende beslissing is genomen op basis van de door klager onder 1 en 6 van zijn verzoek genoemde concrete procedures en dat mogelijke toekomstige procedures daarbij niet zijn betrokken. De deken heeft er daarnaast op gewezen dat het invoelbaar is dat het voor klager lastig is om zich zonder advocaat door het Nederlandse rechtssysteem te bewegen, maar dat dat geen reden is om een advocaat aan te wijzen. Ten aanzien van de door klager genoemde (Europeesrechtelijke) wettelijke bepalingen heeft de deken opgemerkt dat deze algemene waarborgen voor toegang tot de rechter en rechtsbijstand bevatten, die echter niet met zich brengen dat de aanspraak op rechtsbijstand onbegrensd is en de specifieke regeling van artikel 13 Advocatenwet onverlet laten. Ten slotte heeft de deken nog opgemerkt dat bij de beoordeling van het verzoek om aanwijzing van een advocaat de (on)mogelijkheid van gefinancierde rechtsbijstand geen grond is geweest, en dat klager in reactie op zijn verzoek om heroverweging van de afwijzende beslissing is gewezen op de mogelijkheid om beklag tegen de beslissing van de deken in te dienen, van welke mogelijkheid klager ook gebruik heeft gemaakt. Op grond van het vorenstaande verzoekt de deken het hof het beklag van klager ongegrond te verklaren.
2.4 In dupliek heeft deken meegedeeld dat de repliek van klager hem geen aanleiding geeft tot wijziging van het in het verweerschrift ingenomen standpunt.
3 BEOORDELING
Toetsingskader
3.1 Op grond van artikel 13 Advocatenwet kan een rechtzoekende die niet (tijdig) een advocaat bereid vindt hem bij te staan in een zaak waarin vertegenwoordiging door een advocaat is voorgeschreven of bijstand uitsluitend door een advocaat kan geschieden, zich wenden tot de deken met het verzoek een advocaat aan te wijzen. De deken kan een verzoek op grond van dit artikel alleen wegens gegronde redenen afwijzen. Een dergelijke reden kan onder meer bestaan indien de door klager gewenste procedure geen verplichte procesvertegenwoordiging kent, of indien de procedure geen redelijke kans van slagen heeft.
Ten aanzien van het onderhavige verzoek
3.2 In de afwijzende beslissing van 25 juni 2026 heeft de deken klager gewezen op de voorwaarden waaraan voldaan moet zijn om voor aanwijzing van een advocaat in aanmerking te komen. Daaruit volgt dat de mogelijkheid die artikel 13 Advocatenwet biedt om een advocaat aangewezen te krijgen, in beginsel is beperkt tot zaken waarin de bijstand door een advocaat verplicht is gesteld. Die situatie doet zich hier niet voor. Dat neemt niet weg dat bijstand door een advocaat in klagers zaken niet (dringend) gewenst zou kunnen zijn. Klager doet in dat verband een beroep op zijn persoonlijke omstandigheden, te weten de taalbarrière, het gebrek aan financiële middelen, de complexiteit van de zaken en de crisissituatie waarin hij zich bevindt. Klager wijst in dat verband tevens op andere zaken waarvan hij stelt dat zijn belangen in die zaken door het ontbreken van een advocaat daadwerkelijk zijn geschaad, en benadrukt dat de beslissing van de deken miskent dat het waarschijnlijk is dat sprake zal zijn van toekomstige procedures waarvoor wel verplichte procesvertegenwoordiging geldt. Dit brengt het hof echter niet tot het oordeel dat voor klager alsnog een advocaat moet worden aangewezen. Ten aanzien van de zaken die klager reeds heeft gehad en mogelijke toekomstige zaken merkt het hof op dat de deken en ook het hof hun beslissing slechts kunnen baseren op de concrete procedures waarvoor klager het aanwijzingsverzoek heeft gedaan, en voor zover de deken bevoegd was daarover een beslissing te nemen, namelijk de beroepsprocedures inzake AVG-inzagerechten en de tuchtklachten over twee voormalige advocaten van klager. De overige door klager genoemde omstandigheden maken naar het oordeel van het hof niet dat in deze zaken rechtsbijstand langs de weg van artikel 13 Advocatenwet zou moeten worden geboden. De wenselijkheid om over een advocaat te beschikken is niet het wettelijke criterium om voor toewijzing in aanmerking te komen. De deken hoefde naar het oordeel van het hof in de afwijzende beslissing dan ook niet nader op de persoonlijke omstandigheden van klager in te gaan. De beslissing van de deken is naar het oordeel van het hof voldoende gemotiveerd.
3.3 De voorziening van artikel 13 Advocatenwet is, anders dan klager stelt, bovendien geen absolute waarborg voor daadwerkelijke toegang tot de rechter. Het in artikel 6, eerste lid, van het EVRM neergelegde recht op toegang tot een rechter is niet absoluut, maar mag aan verschillende beperkingen worden onderworpen. Dergelijke beperkingen mogen het recht op toegang tot de rechter niet in essentie aantasten, maar moeten een gerechtvaardigd doel dienen en moeten proportioneel zijn aan dat doel. Het Nederlandse wettelijk systeem is daarmee niet in strijd (vgl. ABRvS 11 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1243 en HvD, 20 maart 2017, ECLI:NL:TAHVD:2017:52). Dit systeem levert ook geen schending van enige andere verdragsbepaling op (zie HvD 8 mei 2018 ECLI:NL:TAHVD:2018:79).
Conclusie
3.4 Op grond van het voorgaande heeft de deken het verzoek van klager naar het oordeel van het hof op juiste gronden afgewezen. Het beklag zal dan ook ongegrond worden verklaard.
4 BESLISSING
Het Hof van Discipline:
verklaart het beklag van klager tegen de beslissing van 25 juni 2026 van de Deken van de Orde van Advocaten in het arrondissement Oost-Brabant ongegrond.
Deze beslissing is genomen door mr. drs. P. Fortuin voorzitter, mrs. K.H.A. Heenk en D. Fontein, leden, in tegenwoordigheid van mr. S.N. Boogers-Keuning, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026 .
griffier voorzitter
De beslissing is verzonden op 16 november 2026.
