Naar boven ↑

Rechtspraak

Uitspraakdatum

16-11-2026

ECLI

ECLI:NL:TAHVD:2026:376

Zaaknummer

260231

Inhoudsindicatie

Beklag artikel 13 Advocatenwet ongegrond. Op grond van artikel 13 Advocatenwet kan alleen beklag worden ingesteld tegen een beslissing waarin het verzoek om aanwijzing van een advocaat wordt afgewezen, niet tegen een beslissing tot toewijzing van een advocaat. Klager kan daarom niet in het beklag worden ontvangen. Voor zover het beklag inhoudt dat de aanwijzing door de deken in feite neerkomt op een afwijzing van het verzoek, overweegt het hof dat de mogelijkheid de deken te verzoeken een advocaat aan te wijzen een aanvullende voorziening is voor het geval de rechtzoekende niet op eigen initiatief een advocaat weet te vinden die bereid is hem bijstand te verlenen, en maakt deze aanvulling op de in beginsel vrije advocaatkeuze dat de deken een ruime beleidsvrijheid toekomt bij het aanwijzen van een advocaat. Daarbij hoort ook dat de deken in het algemeen niet gehouden is de advocaat te verplichten iedere door klager gewenste procedure te voeren. De aan te wijzen advocaat heeft hierin een eigen afweging te maken. Ten slotte geldt dat ook wanneer rechtsbijstand noodzakelijk is om het recht op toegang tot de rechter effectief te doen zijn, de aanspraak daarop niet onbegrensd is.

Uitspraak

Beslissing van 16 november 2026

in de zaak 260231

naar aanleiding van het beklag op grond van artikel 13 Advocatenwet van:

 

klager

 

tegen:

 

mr. I. Aardoom-Fuchs

Deken van de Orde van Advocaten

in het arrondissement Den Haag

de deken

 

1 DE PROCEDURE

Bij de deken

1.1 Klager heeft op 2 juni 2026 bij de deken een verzoek ingediend tot aanwijzing van een advocaat als bedoeld in artikel 13 lid 1 Advocatenwet. Klager wil beroep in cassatie instellen tegen een beslissing van het gerechtshof Den Haag van 19 mei 2026 (hierna: het cassatieberoep).

1.2 De deken heeft bij beslissing van 11 juni 2026 [mr. K], cassatieadvocaat te Den Haag, aangewezen om - in eerste instantie - advies uit te brengen over de kansen van het door klager gewenste cassatieberoep.  

1.3 Op 17 juni 2026 heeft de deken per e-mail aan klager meegedeeld het aanwijsverzoek in te zullen trekken, nadat de kantoorgenoot van [mr. K] en tevens waarnemer van diens praktijk contact met de deken had opgenomen met de mededeling dat er sprake was van een ongelukkige samenloop van omstandigheden omdat de kantoorgenoot kort daarvoor deel had uitgemaakt van de zittingscombinatie van de Raad van Discipline die een zaak van klager had behandeld. Om ieder idee van vooringenomenheid te voorkomen, heeft de deken meegedeeld een andere advocaat te zullen aanwijzen. Bij beslissing van eveneens 17 juni 2026 heeft de deken vervolgens [mr. T], cassatieadvocaat te Den Haag, aangewezen om - in eerste instantie - advies uit te brengen over de kansen van het door klager gewenste cassatieberoep. 

Bij het hof

1.4 Klager heeft op 12 juni 2026 een beklag tegen de beslissing van de deken ingediend bij het Hof van Discipline (hierna steeds: het hof). Klager schrijft dat het beklag is gericht tegen het besluit c.q. de feitelijke weigering van de deken van11 juni 2026 om over te gaan tot een onvoorwaardelijke, effectieve aanwijzing van een civiel cassatieadvocaat ten behoeve van de lopende cassatietermijn tegen de beschikking van het Gerechtshof Den Haag van 19 mei 2026.

1.5 Bij e-mail van 17 juni 2026 heeft klager zijn beklag aangevuld. Het hof begrijpt uit deze aanvulling dat het beklag van klager tevens is gericht tegen de aanwijzingsbeslissing van de deken van 17 juni 2026.

1.6 Verder bevat het dossier:

het verweer van de deken, met bijlagen, van 16 juli 2026; de repliek, met bijlagen, van klager van 29 juli 2026; de dupliek van de deken van 13 augustus 2026.

1.7 Het hof heeft een beslissing genomen op basis van de schriftelijke stukken in het dossier.

 

2 BEKLAG EN VERWEER 

Gronden van het beklag

2.1 Klager heeft in het beklagschrift van 12 juni 2026 aangevoerd dat het aanwijzingsbesluit van de deken van 11 juni 2026 zulke restricties en formele drempels bevat dat er feitelijk sprake is van een weigering om effectieve rechtsbijstand te verlenen binnen de lopende termijn. Verder stelt klager dat omdat de wettelijke cassatietermijn onbarmhartig doorliep, klager direct ontvankelijk is in zijn beklag. Daarnaast heeft klager de volgende beklaggronden aangevoerd - samengevat weergegeven -:

aantoonbaar collectief marktfalen genegeerd: klager heeft aan zijn voorafgaande inspanningsverplichting voldaan door zeventien advocaten op de reguliere markt aan te schrijven, die zijn verzoek om bijstand integraal hebben geweigerd. Desondanks schrijft de deken in de beslissing van 11 juni 2026 dat klager in de tussentijd zelf een advocaat moet zoeken. Dit is een bewuste ontduiking van de dekenale wettelijke plicht. vooropgezette uitsluiting en ondermijning rechtsgang: de aangewezen advocaat heeft voorafgaand aan de inhoudelijke bestudering van het dossier reeds expliciet kenbaar gemaakt "alleen bij een positieve uitkomst" cassatie in te zullen stellen. Dit is een vaste, manipulatieve handelswijze van de deken waarbij misbruik wordt gemaakt van een fictief of vooropgezet negatief advies, nog vóórdat de processtukken überhaupt volledig in het bezit zijn van de advocaat. Dit vooropgezette oordeel wordt vervolgens door de deken en de advocaat misbruikt als dekmantel om te stellen dat het dossier 'niet meer doorgenomen hoeft te worden'. Hiermee is de wettelijke toetsing verworden tot een farce. Dit is een directe en bewuste ondermijning van de rechtsgang en schending van het recht op een eerlijk proces. misbruik van de Voda-kwaliteitsnormen: de deken en de aangewezen advocaat misbruiken de kwaliteitsnorm van het vooraf schriftelijk adviseren als administratief vertragingsinstrument. De deken wijst uitsluitend een advocaat aan voor dit advies, om zo op voorhand de daadwerkelijke procedure af te kunnen bakenen. In het verleden is gebleken dat via deze dekenale handelswijze cruciale juridische paden en dwingendrechtelijke grondslagen doelbewust niet worden belopen om zo onder tijdsdruk een negatief advies te fermenteren en klagers toegang tot de Hoge Raad te smoren. georganiseerde vertraging wegens vakantie: onder de druk van een weglopende cassatietermijn is het aanwijzen van een advocaat die onmiddellijk met vakantie gaat een directe schending van het zorgvuldigheidsbeginsel en artikel 6 EVRM. Dit maakt het feitelijk onmogelijk dat het verplichte advies tijdig, zorgvuldig en met het belopen van alle materiële paden tot stand komt. onrechtmatige financiële drempels als acute blokkade: de deken stelt de harde voorwaarde dat de aangewezen advocaat haar werkzaamheden pas hoeft te starten nadat klager financiële voorschotten heeft voldaan voor de eigen bijdrage en griffierechten. Gelet op klagers financiële situatie werpt de deken daarmee een onoverkomelijke financiële drempel op. Dit gijzelt een minvermogende rechtzoekende in een bureaucratische spagaat en levert een acute en onherstelbare schending op van de effectieve toegang tot de rechter (artikel 6 EVRM). actieve manipulatie en onrechtmatige inmenging: klager heeft geconstateerd dat de deken buiten de formele correspondentie om reeds informeel contact heeft gezocht met de aangewezen advocaat. Dit duidt op een ongeoorloofde en partijdige poging van de deken om het dossier van klager achter de schermen te besmetten en op voorhand een negatief of onjuist cassatieadvies te regisseren. institutionele obstructie: de vertragingstactiek en informele beïnvloeding staan niet op zichzelf, maar passen binnen een patroon van bewuste rechtsverzaking, hetgeen reeds voorwerp is van een lopende tuchtklacht tegen de deken.

Klager verzoekt het hof het beklag gegrond te verklaren en de deken dwingend op te dragen de lopende aanwijzing om te zetten in een onvoorwaardelijke en daadwerkelijke aanwijzing voor het opstellen en indienen van het cassatieberoepschrift bij de Hoge Raad, op straffe van een door het hof te bepalen dwangsom.

2.2 In de aanvulling van 17 juni 2026 heeft klager erop gewezen dat de aanwijzingsbeslissing van 17 juni 2026 identieke voorwaarden bevat, en de nieuw aangewezen advocaat bovendien heeft aangegeven eerst een interne ‘conflict-check’ te moeten uitvoeren vanwege mogelijke gelieerdheid van zijn kantoor aan de wederpartij. Klager concludeert dat zijn aanwijzingsverzoek telkens op procedurele obstakels stuit, terwijl de cassatietermijn doorliep, waardoor zijn toegang tot de rechter wordt geblokkeerd.

2.3 Uit de repliek van klager blijkt dat klager zich op het standpunt stelt dat sprake is van ketenobstructie, waardoor zijn uitsluiting van de rechtsgang institutioneel wordt gefaciliteerd. Klager handhaaft zijn beklag volledig.

Verweer

2.4 De deken stelt zich op het standpunt dat klager niet in zijn beklag kan worden ontvangen, omdat op grond van de wet alleen beklag kan worden ingesteld tegen een beslissing waarin het verzoek om aanwijzing van een advocaat wordt afgewezen, en niet tegen een toewijzing. Daarbij heeft de deken erop gewezen dat de voorziening van artikel 13 Advocatenwet geen absolute waarborg voor daadwerkelijke toegang tot de rechter is, maar aan bepaalde wettelijke beperkingen mag worden onderworpen, en dat een deken niet gehouden is nog een advocaat aan te wijzen als door de deken al een advocaat is aangewezen en de aangewezen advocaat niet aan alle wensen van de rechtzoekende tegemoet komt. In dat kader heeft de deken er tevens op gewezen dat het hof in eerdere jurisprudentie de zogenoemde “advies-eerst-constructie” geoorloofd heeft geacht.

2.5 De deken heeft in de dupliek verwezen naar de inhoud van het verweerschrift en haar standpunt gehandhaafd dat het beklag van klager niet-ontvankelijk dient te worden verklaard. De deken heeft nog benadrukt dat zij zich niet bemoeit met de inhoud van de zaak van klager, zodat daarover ook geen overleg met de aangewezen advocaat plaatsvindt.

 

3 BEOORDELING

Toetsingskader

3.1 Op grond van artikel 13 Advocatenwet kan een rechtzoekende die niet (tijdig) een advocaat bereid vindt hem bij te staan in een zaak waarin vertegenwoordiging door een advocaat is voorgeschreven of bijstand uitsluitend door een advocaat kan geschieden, zich wenden tot de deken met het verzoek een advocaat aan te wijzen. De deken kan een verzoek op grond van dit artikel alleen wegens gegronde redenen afwijzen. Een dergelijke reden kan onder meer bestaan indien de door klager gewenste procedure geen verplichte procesvertegenwoordiging kent, of indien de procedure geen redelijke kans van slagen heeft.

Ten aanzien van het verzoek van klager

3.2 De deken heeft klager op zijn verzoek tweemaal een advocaat aangewezen voor het instellen van cassatieberoep tegen de beschikking van het Gerechtshof Den Haag van 19 mei 2026, en er daarbij op gewezen dat:

a) de aangewezen advocaat eerst een cassatieadvies zal uitbrengen en alleen cassatieberoep zal instellen en klager daar verder in zal bijstaan wanneer de aangewezen advocaat aanknopingspunten ziet voor een geslaagd cassatieberoep, en

b) de aangewezen advocaat een toevoeging voor klager zal aanvragen, de aangewezen advocaat de werkzaamheden pas hoeft te starten wanneer klager een voorschot voor de eigen bijdrage en eventuele bijkomende kosten heeft voldaan, en dat wanneer de toevoegingsaanvraag onverhoopt wordt afgewezen, de aangewezen advocaat pas met de werkzaamheden hoeft te starten wanneer met klager overeenstemming over het uurtarief is bereikt en klager een voorschot heeft voldaan voor de te verrichten werkzaamheden.

3.3 Tegen deze toewijzende beslissing kan geen beklag worden ingesteld. Op grond van artikel 13 Advocatenwet kan alleen beklag worden ingesteld tegen een beslissing waarin het verzoek om aanwijzing van een advocaat wordt afgewezen, niet tegen een beslissing tot toewijzing van een advocaat. Klager kan daarom niet in het beklag worden ontvangen. Voor zover het beklag inhoudt dat de aanwijzing door de deken in feite neerkomt op een afwijzing van het verzoek, overweegt het hof nog het volgende.

3.4 Zoals door het hof - onder meer – ook in de door de deken aangehaalde beslissing van 31 oktober 2025 (ECLI:NL:TAHVD:2025:220) is overwogen, is de mogelijkheid de deken te verzoeken een advocaat aan te wijzen een aanvullende voorziening voor het geval de rechtzoekende niet op eigen initiatief een advocaat weet te vinden die bereid is hem bijstand te verlenen, en maakt deze aanvulling op de in beginsel vrije advocaatkeuze dat de deken een ruime beleidsvrijheid toekomt bij het aanwijzen van een advocaat. Daarbij hoort ook dat de deken in het algemeen niet gehouden is de advocaat te verplichten iedere door klager gewenste procedure te voeren. De aan te wijzen advocaat heeft hierin een eigen afweging te maken. Van een aangewezen advocaat kan niet worden verlangd dat hij een cliënt bijstaat in een zaak die hij in gemoede niet rechtvaardig acht (zie in dit verband de advocateneed/belofte van artikel 3 lid 2 van de Advocatenwet). Anders gezegd: een advocaat kan niet gedwongen worden een zaak aan te nemen die hij niet kansrijk acht (vgl. HvD 14 mei 2018, ECLI:NL:TAHVD:2018:87). De door de deken in de aanwijzingsbeslissingen gestelde voorwaarde, inhoudende dat in eerste instantie enkel advies hoefde te worden uitgebracht over de juridische haalbaarheid van het cassatieberoep en dat verdere (proces)bijstand in cassatie (alleen) hoefde te worden verleend als de aangewezen advocaat aanknopingspunten voor een geslaagd cassatieberoep zou zien (de “advies-eerst-constructie”), is naar het oordeel van het hof gelet op het uiteengezette kader objectief gerechtvaardigd en niet in strijd met de wet. Ook in dit dossier is daarnaast van (ontoelaatbare) inmenging van de deken in de verhouding advocaat-cliënt geenszins gebleken.

3.5 Verder schaart het hof zich achter de mededeling van de deken dat de voorziening van artikel 13 Advocatenwet geen absolute waarborg voor daadwerkelijke toegang tot de rechter is. Het in artikel 6, eerste lid, van het EVRM neergelegde recht op toegang tot een rechter is niet absoluut, maar mag aan verschillende beperkingen, waaronder ook financiële, worden onderworpen. Dergelijke beperkingen mogen het recht op toegang tot de rechter niet in essentie aantasten, maar moeten een gerechtvaardigd doel dienen en moeten proportioneel zijn aan dat doel. Het Nederlandse wettelijk systeem is daarmee niet in strijd (vgl. ABRvS 11 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1243 en HvD 20 maart 2017, ECLI:NL:TAHVD:2017:52). Dit systeem levert ook geen schending van enige andere verdragsbepaling op (zie HvD 8 mei 2018 ECLI:NL:TAHVD:2018:79). Ook in dit geval komen de beslissingen van de deken naar het oordeel van het hof niet in strijd met artikel 6 EVRM omdat, ook wanneer rechtsbijstand noodzakelijk is om het recht op toegang tot de rechter effectief te doen zijn, de aanspraak daarop niet onbegrensd is.

 

4 BESLISSING

Het Hof van Discipline:

verklaart het beklag van klager tegen de beslissingen van 11 en 17 juni 2026 van de deken van de Orde van Advocaten in het arrondissement Den Haag niet-ontvankelijk.

 

Deze beslissing is genomen door mr. drs. P. Fortuin, voorzitter, mrs. K.H.A. Heenk en D. Fontein, leden, in tegenwoordigheid van mr. S.N. Boogers-Keuning, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026.

griffier                                                                                                voorzitter

 

De beslissing is verzonden op 16 november 2026.